THUỐC TRỪ SÂU CUỐN LÁ SINH HỌC: CÁCH CHỌN VÀ SỬ DỤNG HIỆU QUẢ

Thuốc trừ sâu cuốn lá sinh học được nhiều nhà vườn lựa chọn khi muốn giảm áp lực thuốc hóa học. Các sản phẩm này thường phát huy hiệu quả tốt trên sâu non tuổi nhỏ. Tuy nhiên, người dùng phải chọn đúng hoạt chất và phun đúng thời điểm. Cùng Happy Agri tìm hiểu chi tiết trong bài viết sau đây.

1. Thuốc trừ sâu cuốn lá sinh học là gì?

Sâu cuốn lá (Cnaphalocrosis medinalis) thường gây hại trên lúa và nhiều cây trồng khác. Sâu non nhả tơ, cuốn lá thành bao rồi ẩn bên trong. Chúng cắn phần mô xanh của lá. Sau khi bị hại, lá xuất hiện nhiều vệt trắng dài.

Nếu mật số cao, diện tích quang hợp giảm rõ rệt. Cây lúa sinh trưởng kém. Giai đoạn làm đòng và trổ có thể bị ảnh hưởng đến năng suất.

Thuốc trừ sâu cuốn lá sinh học là nhóm sản phẩm có hoạt chất từ vi sinh vật hoặc nguồn tự nhiên. Một số sản phẩm chứa vi khuẩn, virus hoặc chiết xuất thảo mộc.

Nhóm phổ biến gồm:

• Vi khuẩn Bacillus thuringiensis.

• Virus đặc hiệu với sâu.

• Hoạt chất Azadirachtin.

• Chế phẩm nấm gây bệnh côn trùng.

• Hoạt chất có nguồn gốc lên men.

Cần hiểu đúng một điểm. Emamectin benzoate và Abamectin có nguồn gốc từ quá trình lên men của vi sinh vật. Tuy nhiên, cách phân loại pháp lý của chúng có thể khác chế phẩm vi sinh sống như Bt. Vì vậy, không nên mặc định mọi hoạt chất lên men đều giống nhau về độ an toàn.

Mỗi sản phẩm có độc tính, thời gian cách ly và phạm vi sử dụng riêng. Nhà vườn phải đọc nhãn trước khi phun. Thuốc sinh học cũng không đồng nghĩa hoàn toàn vô hại. Người phun vẫn phải mang đồ bảo hộ. Không được tự ý tăng liều.

Thuốc trừ sâu cuốn lá sinh học là gì?

2. Các nhóm thuốc trừ sâu cuốn lá sinh học phổ biến

Từng nhóm sinh học có cơ chế và tốc độ tác động riêng. Việc lựa chọn cần căn cứ tuổi sâu và tình trạng ruộng.

2.1. Bacillus thuringiensis

Bacillus thuringiensis, thường gọi là Bt, là vi khuẩn tạo ra protein có độc tính với một số ấu trùng côn trùng. Sâu phải ăn phần lá có chứa Bt. Protein sau đó tác động lên đường ruột của sâu mẫn cảm.

Sâu ngừng ăn. Cơ thể suy yếu rồi chết sau đó.

Mỗi chủng Bt chỉ kiểm soát một số nhóm sâu nhất định. Do đó, cần chọn sản phẩm có chủng và phạm vi đăng ký phù hợp. EPA cũng lưu ý mỗi chủng Bt tạo hỗn hợp protein khác nhau. Chúng chỉ tác động lên những ấu trùng có thụ thể đường ruột phù hợp. Bt thường hiệu quả tốt trên sâu non tuổi nhỏ. Sâu già ăn ít hơn nên lượng độc tố tiếp nhận cũng giảm.

2.2. Virus đặc hiệu với sâu

Một số chế phẩm chứa virus gây bệnh cho sâu hại. Virus thường có tính chuyên biệt cao với loài mục tiêu. Sau khi ăn phải chế phẩm, sâu bị nhiễm bệnh. Chúng giảm ăn, suy yếu và chết.

Mầm virus từ sâu bệnh có thể tiếp tục phát tán trong quần thể. Tuy nhiên, tốc độ tác động thường không nhanh như thuốc hóa học. Một số nghiên cứu ghi nhận granulovirus có tiềm năng kiểm soát sâu cuốn lá lúa. Đồng thời, tác động lên nhóm động vật chân đốt bắt mồi khá thấp.

Không nên dùng một loại NPV hoặc granulovirus cho mọi loài sâu. Tính đặc hiệu là yếu tố rất quan trọng.

2.3. Azadirachtin

Azadirachtin là hoạt chất có nguồn gốc từ cây neem, còn gọi là cây sầu đâu. Hoạt chất có thể làm sâu giảm ăn. Nó còn ảnh hưởng đến quá trình lột xác và phát triển của sâu non.

Azadirachtin thường không tạo hiệu ứng rơi chết nhanh. Sâu có thể ngừng phá lá trước rồi suy yếu dần. Nhà vườn cần theo dõi mức độ gây hại sau phun. Không chỉ quan sát xem sâu đã chết hay chưa.

2.4. Hoạt chất nguồn gốc lên men

Emamectin benzoate và Abamectin được phát triển từ sản phẩm lên men của vi sinh vật. Emamectin tác động lên hệ thần kinh và cơ của sâu. Sâu nhanh chóng giảm ăn, tê liệt rồi chết.

Nhóm này thường được sử dụng ở lượng hoạt chất thấp. Tuy nhiên, người dùng phải tuân thủ liều lượng và thời gian cách ly trên nhãn. Không nên quảng cáo đây là nhóm hoàn toàn an toàn. Hoạt chất vẫn có rủi ro nếu sử dụng sai cách.

Một số sản phẩm bà con có thể tham khảo: MAKEGREEN 55WG, BNONGDUYEN 4.0EC , AGRI-ONE 1SL,.... 

3. Ưu điểm và hạn chế của thuốc trừ sâu cuốn lá sinh học

Ưu điểm dễ thấy nhất là khả năng hỗ trợ chương trình quản lý dịch hại tổng hợp. Một số chế phẩm có tính chọn lọc cao với sâu mục tiêu. Virus đặc hiệu thường ít tác động lên nhiều loài thiên địch hơn thuốc phổ rộng. Điều này giúp giữ cân bằng sinh thái trên ruộng.

Nhện bắt mồi, ong ký sinh và một số côn trùng có ích có thể tiếp tục kiểm soát sâu. Nhờ đó, nguy cơ bùng phát dịch hại thứ cấp được hạn chế. Hệ sinh thái ruộng lúa vốn có nhiều thiên địch của sâu cuốn lá. FAO ghi nhận trứng và sâu non có thể bị nhiều nhóm sinh vật bắt mồi.

Thuốc sinh học cũng phù hợp với định hướng giảm dư lượng. Tuy nhiên, thời gian cách ly không giống nhau giữa các sản phẩm. Không nên mặc định chỉ cần cách ly 3–7 ngày. Cần xem đúng thông tin trên nhãn.

Hạn chế lớn nhất là tốc độ tác động thường chậm. Sâu không phải lúc nào cũng chết ngay sau phun. Một số sản phẩm dễ bị ảnh hưởng bởi tia cực tím, mưa hoặc nhiệt độ cao. Phun giữa trưa có thể làm hiệu lực giảm.

Thuốc Bt cần được sâu ăn vào. Vì vậy, độ phủ lá rất quan trọng. Nếu thuốc không chạm vào phần sâu đang ăn, hiệu quả sẽ thấp. Sâu đã cuốn lá kín cũng khó xử lý hơn. Dung dịch khó đi vào bên trong bao lá.

Thuốc sinh học thường hiệu quả nhất trên sâu tuổi nhỏ. Khi sâu đã lớn, lượng lá bị hại tăng nhanh và khả năng kiểm soát giảm. Nói ngắn gọn: phải phun sớm.

Ưu điểm và hạn chế của thuốc trừ sâu cuốn lá sinh học

4. Cách sử dụng thuốc trừ sâu cuốn lá sinh học hiệu quả

Trước khi phun, nhà vườn cần kiểm tra mật số sâu. Không nên chỉ thấy vài lá cuốn rồi xử lý toàn ruộng. Hãy mở lá cuốn để xem bên trong. Cần xác định sâu còn nhỏ, đã lớn hay đã hóa nhộng.

Thời điểm phù hợp thường là khi trứng vừa nở và sâu còn ở tuổi nhỏ. Giai đoạn này sâu ăn mạnh, lớp lá cuốn chưa kín. Đây là thời điểm tốt để sử dụng Bt. Sâu ăn phần lá có thuốc sẽ nhanh chóng ngừng phá hại.

Nhà vườn cũng có thể theo dõi bướm trưởng thành trên ruộng. Sau đợt bướm rộ, cần kiểm tra trứng và sâu non thường xuyên. Không nên lấy một mốc ngày cố định cho mọi vụ. Thời gian trứng nở thay đổi theo nhiệt độ và điều kiện đồng ruộng.

Khi phun cần lưu ý:

• Pha đúng liều trên nhãn.

• Dùng đủ lượng nước.

• Phủ đều hai mặt lá.

• Phun khi sâu còn nhỏ.

• Tránh trời sắp mưa.

• Không phun lúc nắng gắt.

• Mang đầy đủ bảo hộ.

Buổi chiều mát thường phù hợp với nhiều chế phẩm vi sinh. Tia cực tím yếu hơn và sâu bắt đầu hoạt động. Nếu ruộng lúa quá rậm, cần điều chỉnh vòi phun phù hợp. Dung dịch phải tiếp cận phần lá sâu đang gây hại.

Không tự ý pha đặc. Liều quá cao chưa chắc giúp hiệu quả tăng tương ứng. Sau phun, không nên chỉ đếm số sâu chết. Hãy quan sát lượng lá mới bị cuốn và mức độ ăn phá.

Sâu thường ngừng ăn trước rồi mới chết. Cơ chế này cần vài ngày để thể hiện rõ. Bà con có thể tham khảo thêm Danh mục thuốc trừ sâu rầy rệp tại Happy Agri. Việc lựa chọn phải dựa vào cây trồng, sâu hại và phạm vi đăng ký.

5. Câu hỏi thường gặp về thuốc trừ sâu cuốn lá sinh học

5.1. Thuốc sinh học có diệt được sâu cuốn lá lớn không?

• Hiệu quả thường giảm khi sâu đã lớn. Sâu già ăn ít hơn và đã cuốn lá khá kín. Nhà vườn nên xử lý lúc sâu tuổi nhỏ. Nếu sâu đã lớn, cần lựa chọn giải pháp được đăng ký phù hợp.

5.2. Bao lâu sau phun sâu cuốn lá mới chết?

• Thời gian phụ thuộc hoạt chất. Bt thường làm sâu ngừng ăn trước rồi chết sau đó. Virus và Azadirachtin có thể tác động chậm hơn. Emamectin thường biểu hiện ngừng ăn sớm nhưng thời gian chết vẫn thay đổi theo điều kiện.

5.3. Có thể pha Bt với thuốc trừ bệnh không?

• Không nên tự ý phối Bt với sản phẩm có tính diệt khuẩn mạnh. Hỗn hợp có thể ảnh hưởng đến vi khuẩn trong chế phẩm. Chỉ phối khi nhãn cho phép. Nếu chưa rõ, nên phun tách riêng.

Câu hỏi thường gặp về thuốc trừ sâu cuốn lá sinh học

Thuốc trừ sâu cuốn lá sinh học đạt hiệu quả tốt nhất khi sâu còn nhỏ và chưa cuốn lá kín. Bt, virus và Azadirachtin có cơ chế khác nhau nên cần lựa chọn đúng. Bên cạnh đó, nhà vườn phải phun đủ độ phủ và theo dõi ruộng sau xử lý. Happy Agri sẵn sàng hỗ trợ đối chiếu sản phẩm phù hợp với tình trạng sâu hại thực tế.

Thông Tin Liên Hệ HAPPY AGRI

• Nhà máy 1: Lô A204, Khu công nghiệp Thái Hoà, Xã Đức Lập, Tỉnh Tây Ninh, Việt Nam.
• Nhà máy 2: Lô H, Khu công nghiệp Hải Sơn, Đức Hoà Hạ, Tỉnh Tây Ninh, Việt Nam.
• Zalo đại lý/NPP: 0856555585
• Zalo giới thiệu sản phẩm & tư vấn kỹ thuật vật tư: 0903175183
• Hỗ trợ khẩn cấp: 0845656606 - 0909085074 - 0702984270
• Fanpage: https://www.facebook.com/happyagri